Efekt Placebo w Depresji

Efekt placebo to potężny mechanizm biologiczny, który steruje wieloma procesami neuroimmunologicznymi. Nie wiadomo jednak jak dokładanie działa. Udowodniono występowanie pozytywnego sprzężenia zwrotnego w reakcji na badany lek, który tym lekiem nie jest. Natomiast występujące szkodliwego działania obojętnej biologicznie substancji to nocebo. Cały proces placebo zaczyna się w świadomości  osoby. Umysł koduje informację o otrzymywanym leku, który ma wyleczyć z choroby. Przekształca tę wiedzę na fizjologiczne reakcje poprzez aktywność neuroimmunologiczną, aż do najniższych poziomów molekularnych odpowiadających za ostateczny pozytywny efekt. 

Szczególnie w chorobach psychicznych placebo odgrywa interesującą rolę. W depresji, gdzie osłabieniu ulegają mechanizmy motywacji, nagradzania, radości można się spodziewać, że efekt placebo może występować rzadziej albo nie występować wcale. W depresji zaburzeniu ulegają procesy umysłowe, te same które odgrywają kluczową role w efekcie placebo.  Okazuje się jednak, że odpowiedź placebo w depresji występuje u około 20% osób (badania z lat 80-tych) , a liczba to wzrosła do około 35% na początku XXI wieku. Dla porównania poprawa po stosowaniu leków przeciwdepresyjnych w badaniach klinicznych w tym samym okresie wzrosła z 40 do 55%. Dane te świadczą o znaczącej roli placebo w możliwości leczenia depresji. Wobec wzrost odsetka placebo w badaniach, problemem staje się wykazanie różnic między testowanymi lekami a placebo przy zacierających się coraz bardziej różnicach. Nie jest to jednak dowód na to, że lek nie działa, a bardziej świadczy o sile efektu placebo.  W zaistniałej sytuacji wykonywane są badania  porównujące nowe leki z tymi ze starszej generacji a nie z placebo. Jest to obecnie wystarczająca metodologia badawcza wymagana do rejestracji leku. Wzrost odsetka placebo na przestrzeni dekad obserwowany jest również w innych chorobach psychicznych jak schizofrenia, choroba dwubiegunowa, jednak poza chorobami psychicznymi trend ten nie występuje. 

Interesujące, że w niektórych badaniach częstość placebo różniła się zależnie od metody oceny pacjentów. Gdy stosowano standardowy kwestionariusz oceny depresji Hamiltona to efekt placebo był wysoki, a gdy oceniano tylko subiektywną ocenę pacjentów efekt był  nieznaczny. Powodem różnic była prawdopodobnie presja firm farmaceutycznych, aby wykazać wyższość leku nad placebo. 

Depresja wbrew oczekiwaniom jest bardzo podatna na efekt placebo. Pokazuje to, że w tej chorobie umysłu, woli, chęci, braku radość kiedy na horyzoncie jest rzeczywista pomoc to umysł zdrowieje. Umysł, który programuje ciało może odmienić najpierw myślenie a potem przywrócić zdrowie.